اطلاعات جامع در مورد شهر دزفول

دزفول شهری است در جنوب غربی ایران و سی امین شهر پرجمعیت کشور و مرکز شهرستان دزفول است که با پهنای نزدیک به ۴۷۶۲ کیلومتر مربع در کناره رودخانه دز و در بخش‌های جلگه‌ای استان خوزستان واقع شده‌است. با برشمردن بخش‌های روستایی آن دارای گستردگی برابر ۷۸۴۴ کیلومتر مربع است. شهر در ارتفاع ۱۴۳ متری از سطح دریا و از شهرهای شمالی استان خوزستان است. دزفول به جهت گذر رود دز از این شهر و پیشینه تاریخی‌اش از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است

 دزفول شناسی – جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۴۴۴٬۰۰۰ نفر (در ۷۸٬۳۴۸ خانوار) بوده‌است.

 دزفول شناسی – تاریخ باستان

تاریخ شهر «دزفول» را خاورشناسان ازآن هنگام که این شهر پایتخت عیلامیان (حدود ۲۶۰۰پیش از میلاد) بود و «اوان» خوانده می‌شد، نزدیک به پنج هزار سال برآورد کرده‌اند. در نوشته‌های باستانی پس از طوفان نوح، از شهری به نام «اوان» نام برده شده‌است. این شهر، پایتخت تمدّن «عیلام» و سرآمد شهرهای مشرق زمین بوده‌است. کاوشگران غربی در نیم قرن اخیر، ازجمله والتر هینتس آلمانی، در کتاب خود تحت عنوان «دنیای گمشده عیلام» که به فارسی ترجمه شده، می‌نویسد:

«ممکن است اوان در جایی که امروز دزفول قرار دارد، بوده باشد .»

پس از مطالعات و تحقیقات فراوان تصریح کرده‌اند که اَوان همان دزفول کنونی است. در این صورت، «دزفول» فعلی یا اوان پنج هزار سال پیش را باید نخستین پایتخت امپراتوری گسترده کشور «عیلام» دانست.

 دزفول شناسی – پیشینه مذهبی

در زمان خلافت عمر خلیفه دوم، ایران فتح شد و سپاهیان مسلمان وارد خوزستان شدند. اهواز و شوشتر به تصرف نیروهای عرب مسلمان درآمد و بعد مسلمین به طرف جندی شاپور حرکت کردند و درگیری چندانی به وجود نیامد و گندی شاپور نیز به دست اعراب مسلمین افتاد؛ و نیز گویند:در همان سال مسلمین (پس از فتح شوش) روی جندی شاپور لشکر کشیدند. در آن هنگام زرین عبداله در پیرامون آن شهر لشکر زد و سرگرم محاصره آن بود که مدد مسلمین رسید.

لذا جندی شاپور و شوشتر به تصرف نیروهای مسلمان درآمد. دزفول که در آن زمان شامل قلعه و ساختمان‌های اطراف آن بوده‌است، نیز زیر نظر حاکم جدید یعنی حکام اموی و سپس عباسی که به شوشتر و جندی شاپور گماشته می‌شدند قرار گرفت. تقریباً تا ۲ قرن هر حاکمی که می‌آمد بر دزفول تسلط داشت و سراسر خوزستان به تصرف اعراب درآمده بود. در اواسط سده دوم هجری، دلاوری به نام یعقوب لیث صفاری که مردی شجاع و نخستین دولتمرد کاردان و با تدبیر بود؛ بدون توجه به عوامل خلافت، علم استقلال برافراشت و نخستین دولت مستقل ایرانی را پایه‌گذاری کرد و خوزستان را نیز به کانون آزادی خواهان ایران تبدیل کرد. محمد واصل در جنگ با یعقوب لیث شکست خورد و مورد تعقیب قرار گرفت و وی بر اموال و ذخائر او دست یافت.

 دزفول شناسی – تاریخ معاصر

با آغاز جنگ ایران و عراق، دزفول یکی از شهرهایی بود که بیش از ۱۶۰ بار به آن یورش موشکی شد. این حملات به قدری زیاد بود که اعراب نام (بلد الصواریخ) به معنی شهر موشک‌ها را به دزفول دادند. دزفول به عنوان شهری که جزء اهداف اصلی حملات موشکی عراق بود شناخته می‌شده و در ترتیب ابجد موشک‌های عراقی همیشه (الف) دزفول بوده‌است. مردم دزفول با وجود موشک‌باران شدید همچنان مقاومت می‌کردند و نماز جمعه دزفول هر هفته با حضور مردم و رزمندگان اقامه می‌شد. در تاریخ ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ هواپیماهای عراقی در نخستین روز جنگ به شیوه نیروی هوایی ارتش اسراییل در جنگ شش‌روزه به پایگاه‌های نیروی هوایی ایران یورش بردند. پایگاه چهارم شکاری دزفول (پایگاه وحدتی) یکی از این پایگاه‌ها بود.

 

 دزفول شناسی – مشاهیر دزفول

فرامرز آصف
کریم آصف
نعمت‌الله آغاسی
آقامحمد بیدآبادی
صادق آهنگران

رضا احمدی
افسون افشار
عبدالنقی افشارنیا
علی الهیاری
مرتضی انصاری
ایرج صفاتی دزفولی

محمدعلی باشه آهنگر
حمید بوحمدان

شکرالله پاک‌نژاد

وحید تاج
تیرداد سخایی

فرزاد جعفری
ابوتراب جلی
عبدالرضا جوکار

حاجی کربلائی دزفولی
صابر حردانی

عبدالحسین خسروپناه

محمدعلی رامین
میلاد ربانی
فاطمه رجبی
غلامعلی رشید
عبدالکریم رشیدیان

عبدالرضا سالمی‌نژاد
سیاوش قمیشی
سید احمد آوایی
سید احمد زرهانی
سید عطاءالله اخلاقی
سید علیرضا آوایی

ارسلان شهنی

سید عزت‌الله ضرغامی

دزفول شناسی – مشاهیر دزفول قسمت دوم

شهاب‌الدین عادل
عباس پاپی‌زاده
عبدالعلی صاحب‌محمدی
عبدالمحمد رئوفی‌نژاد
احسان علوان‌زاده
علی سیدآقامیری
علی شفیعی (روحانی)
علی‌رضا صدرا

غلامرضا فروزش

سید مجدالدین قاضی دزفولی
محمد قمیشی
محمدهادی قمیشی
کریم قنبری

کاشف دزفولی
عبدالله کرمی

احمدرضا گرشاسبی
حمیدرضا گرشاسبی

محمد اسماعیل سزاری
محمدکاظم بیگدلی
محمدکاظم دانش
محمدجواد محمدی‌زاده
احمد محمود
محمدرضا مخبر
سینا مریدی
مصطفی فارغ
محمد موسوی عراقی
مهدی‌رضا درویش‌زاده
حمید مهرآرا

وحید یامین‌پور

 

 

 

 

منبع: ویکی پدیا