همدان شناسی – همه چیز درباره همدان

اطلاعات جامع درباره همدان – همه چیز درباره همدان

 

همدان شناسی – جمعیت

همدان شناسی – این شهر از لحاظ جمعیت چهاردهمین شهر پرجمعیت ایران به‌شمار می‌آید و در مرداد سال ۱۳۸۸ به عنوان یکی از کلانشهرهای ایران معرفی شد.

در سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۴ خورشیدی مهندس آلمانی کارل فریش طرحی مدرن را برای همدان طراحی کرد که از نوع نقشه‌های شعاعی محسوب می‌شود اما امروزه به دلیل تراکم جمعیت و طرح شعاعی، ترافیک مرکز شهر بسیار زیاد است.

به این میدان ۶ خیابان اصلی شهر وصل شده‌اند. شهرداری همدان در میدان آرامگاه بوعلی قرار دارد.

همدان شناسی – تاریخ باستان

نخستین باری که اسم این شهر برده شد، در حدود ۱۱۰۰ سال پیش از میلاد بود که نام همدان را اَمدانه ذکر شده‌است.

این شهر تحت نام‌های دیگری از قبیل هگمتانه، هگمتان، اکباتان، اکباتانا، آمدانه، آنادانا نیز نوشته شده‌است.

در کتیبه‌های آشوری نام آن شهر آمدانه آمده، این اسم بایستی مشتق از کلمهٔ ماد باشد چنان‌که آشوریان قوم ماد را آمادای ذکر کرده‌اند.

از این رو آمادانه به معنی محل مادها و جایی‌است که مادها زندگی می‌کردند.

در دوران مادها به زبان پارسی باستان این شهر هگمتانه یا هگمتانه به معنی «جای تجمع» خوانده می‌شد. اکباتان نیز همان تلفظ هگمتانه به زبان یونانی است.

نام هگمتانه به مرور زمان در دوران ساسانیان به اَهمتان، اَهمدان و سپس به همدان دگرگون شده‌است.

همدان به عنوان یکی از کهن‌ترین شهرهای ایران، از پیشینه چندهزارساله‌ای برخوردار است. پیش از آمدن اقوام آریایی، شهر همدان از زیستگاه‌های اصلی قوم کاسیان به‌شمار می‌آمده‌است.

در کتیبه‌های آشوری (هزارهٔ دوم قبل از میلاد) از آنجا به عنوان یکی از ایالات کارکاشی (قوم کاسیان) یاد گردیده و آمده‌است که تیگلات پالسر یکم، شاه آشور این شهر را در ۱۱۰۰ سال پیش از میلاد فتح کرده‌است.

در مورد زمان و چگونگی احداث و نام بنیان‌گذار شهر همدان بین روایت‌های مورخین و جغرافیدانان یونانی و همچنین مابین مورخین اسلامی اختلاف‌نظر وجود دارد.

به گفتهٔ هرودوت این شهر را نخستین شاه ماد دیاکو بنیان نهاده‌است.

همدان شناسی – پیشینه مذهبی

مسلمانان همدان

در حمله اعراب، شهر همدان پس سقوط نهاوند به دست مسلمانان افتاد و چندان اهمیت و اعتبار داشت که اعراب گشودن آن را پس از فتح نهاوند، بزرگ‌ترین پیروزی خود بر ساسانیان شمردند.

بیشتر ساکنان همدان مسلمان و پیرو مذهب شیعهٔ دوازده‌امامی هستند.

اقلیت‌های مذهبی نیز به تعداد بسیار اندکی در این شهر ساکن هستند.

مسیحیان همدان

گروه‌های ارمنی در چند نوبت وارد شهر همدان شدند؛ بخصوص در دورهٔ صفویه ورود ارمنیان بیشتر از هر زمانی دیگر در تاریخ به چشم می‌خورد.

مسیحیان همدان ۵ کلیسا در این شهر ساخته‌اند که در حال حاضر باقی هستند، از این میان سه باب از آن‌ها به نام‌های کلیسای آنجلی، کلیسای حضرت مریم و کلیسای گریگوری استپان در ردیف آثار باستانی و دیدنی شهر قرار دارند.

در حال حاضر تعداد مسیحیان همدان بسیار کم شده‌است و بیش از چند خانوادهٔ انگشت‌شمار از آنان در شهر باقی نمانده‌اند.

شهر همدان به علت موقعیت مکانی و جغرافیایی خود همیشه میزبان اقوام مختلف بوده‌است.

یهودیان همدان

یهودیان از سال ۷۲۲ پیش از میلاد هنگامیکه بیت‌المقدس به دست بخت النصر گشوده گردید.

چند تن از انبیاء اسرائیلی وارد ایران به‌ویژه همدان شدند و این قوم از آن زمان به بعد در این شهر ماندگار گردیدند.

یهودیان همدان به‌خاطر تراکم جمعیت دارای مدارس مذهبی، کنیسه‌ها و راسته‌ای به نام خود در بازار شهر بودند.

 

همدان شناسی – تاریخ معاصر

مظفرالدین شاه، فرمان مشروطیت را در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ شمسی امضا کرد.

از وقایع مهم این دوران این بود که نمونه‌ای کوچک از نظام حکومت مشورتی حدود ۲ سال پیش از وقوع گستردهٔ انقلاب مشروطیت در همدان به وقوع پیوسته بود

و علی ظهیرالدوله حاکم منصف و متنفذ همدان، شورائی ۵۰ نفره از برگزیدگان اعیان و اشراف و اصناف و علما و تجار و اقلیت‌های دینی فراهم نمود

تا در امور حکومت مشورت و همیاری و همفکری کنند. این دوران مثبت حکومت ظهیرالدوله در انسجام فرهنگی و اجتماعی همدان تأثیر فراوانی داشت،

به گونه‌ای که پس از استقرار نظام مشروطه در ایران، این منطقه از لحاظ فرهنگی، اجتماعی و سیاسی رشد بسیار چشمگیری یافت.

اما وقوع جنگ جهانی اول این شهر و منطقه غرب کشور را تبدیل به میدان زورآزمایی دول متخاصم و دچار نابسامانی‌های اجتماعی و اقتصادی فراوانی نمود.

قحطی و مشکلات فراگیر شد و این‌گونه بود که به ناچار تلاش معیشت و عشق حیات، مردم را از توجه به مسائل فرهنگی بازداشت.

در اواخر دوران قاجار شهر همدان با فاصلهٔ ۱۰ سال شاهد دو قحطی بزرگ بود.

 

 

همدان شناسی – مشاهیر شهر همدان

 

آزاد همدانی

آزادبه

صغرا آزرمی

آندرانیک آساطوریان

ابن خالویه

ابن خلف نیرمانی

ابن فقیه همدانی

ابوالقاسم ذوالریاستین

ابوسلمه خلال همدانی

احمد بن فارس

مصطفی احمدی روشن

پرویز اذکایی

بحث رده:استانداران همدان

اکبر اعتماد

اعدام بهمن ورمزیار

بهرام افشاری

علی اقبالی

سید کاظم اکرمی

جمشید الوندی

بهمن الیاسی

امید همدانی

مریم امیدی پارسا

مریم امیرجلالی

هوسپ امین

علی آقامحمدی

حاج شیخ تقی ایرانی وکیل‌الرعایا

هوشنگ ایرانی

همدان شناسی – بخش دوم مشاهیر شهر همدان

باباجعفر ابهری

باباطاهر

بابک پدر مانی

هوهانس بادالیان

امیرمهدی بدیع

رضا برجی

مجید برزگر

حسین بشیریه

ابوالقاسم بطحایی علوی

حمید بقایی

بنیامین نهاوندی

ابوالحسن بنی‌صدر

فتح‌الله بنی‌صدر

رضا بهاری

مهدی بیانی

پاتیگ پدر مانی

پرویز سروری

ناصر پلنگی

تقی پورنامداریان

پرویز پیران

شیخ محمدهادی تالهی

فرزانه تأییدی

مرتضی تبریزی

آرمین تشکری

جواد تقدسی

رضا تقوی (دیپلمات)

ابوالحسن توحیدی‌امین

هانیه توسلی

همدان شناسی – بخش سوم مشاهیر شهر همدان

مه‌لقا جام‌بزرگ

امین جعفری

جمال میرزایی

احمد جمشیدیان

جهانگیر بهروز

حافظ ابوالعلاء

حامد رجبی

حبیب‌الله شعبانی موثقی

فوزی حسن‌تهرانی

حسین نعمتی

عذرا حسینی

آرزو حکیمی مقدم

حمیدرضا حاجی‌بابایی

بیژن حیدری

پیام حیدری

خانبابا بیانی

فرهاد خان‌محمدی

شرف‌الدین خراسانی

حسن دانشفر

داور همدانی

لئون داویدیان

طاهره دباغ

کارو دردریان

احمدرضا درویش

دیگرانوهی هواکیمیان

علیرضا ذکاوتی

همدان شناسی – بخش چهارم مشاهیر شهر همدان

محمد راسخ مهند

مجتبی رحماندوست

مصطفی رحماندوست

جلیل رسولی

رشیدالدین فضل‌الله همدانی

امیرشهاب رضویان

روزبه همدانی

ساموئل رهبر

قاسم زارع

فضل‌الله زاهدی

هما زاهدی

داریوش زرگری

زهره زمانی (شاعر)

حمیدرضا زورآوند

حسن سلطانی (مجری)

فقیهه سلطانی

علی سلمانی

سیبویه

سید حمید طهایی

سید عبدالکریم غیرت

سید محمدکاظم حجازی

سید نصرالله بنی‌صدر

یاسمین سیراوندی

ولی‌الله سیف

همدان شناسی – بخش پنجم مشاهیر شهر همدان

محمدحسین شریف‌زادگان

مهدی شریفیان

ناصر شعبانی

پرویز شکری

یحیی شمس ملک‌آرا

علی‌اصغر شمیم

شهرام گلپریان

شیخ فتحه

قباد شیوا

اکبر صادقی (بازیکن فوتبال)

مسعود صالحیه

صادق صندوقی

ابواسحاق طاسبندی

حسین طالبی مقدم

محمود طاووسی

حسین طاهرزاده

علی‌اکبر طباطبایی

واهرام خان ظهرابیان

همدان شناسی – بخش ششم مشاهیر شهر همدان

علی‌اصغر عاشوری

مولود عاطفی

شیرین عبادی

عبدالرحمن همدانی

عبدالعلی خان قراگوزلو

عبدالله طالع همدانی

محمدجواد عبدالمحمدی

عبدالوهاب همدانی

یوسف عبدی‌نژاد

میرزاده عشقی

آقاخان عصر انقلاب

هوشنگ عطاریان

کامیار و آرش علایی

حسن علوی‌کیا

علی بهادر

علی حجازی مهر

علی‌اصغر عزتی‌پاک

علی‌اصغر محتاج

علی‌اکبر فامیل کریمی

علی‌میرزا همدانی

عین‌القضات همدانی

غبار همدانی

منصور غلامی

غمام همدانی

فخرالدین عراقی

حسنعلی فرمند

محمد فیاض

ولی‌الله فیض مهدوی

فیله همدانی

همدان شناسی – بخش هفتم مشاهیر شهر همدان

قوام‌الدین ابوالقاسم درگزینی

قورخمس‌خان شاملو

محمد قهوه‌ای

کافی ظفر همدانی

پرویز کرمی

مریم کرمی

کلیم کاشانی

کمال طراوتی

کوثر همدانی

کوثری همدانی

عبدالله کوثری

آلبرت کوچویی

حسین لقمانیان

لودویگ بازیل

همدان شناسی – بخش هشتم مشاهیر شهر همدان

ماتئوس آقاخان قاراخانیان

محسن علوی

محمد عندلیب همدانی

محمدباقر انواری

محمدجواد انصاری همدانی

محمدرضا علی حسینی عباسی

رابعه مدنی

ابوالقاسم مسعودی

مشفق همدانی

مظهر همدانی

ابوزید معزم

حسین معصومی همدانی

محمد مفتح

مفتون همدانی

ملاحسینقلی همدانی

ماطه‌وس خان ملیکیانس

پرویز منصوری

موریس معتمد

گورگن موسسیان

موسی نثری

توفیق موسیوند

محمدرضا مویینی

مهران همدانی

مهرداد فرهمند

مهشید شریف

میر سید علی همدانی

میرزا جعفر ریاض همدانی

میرزا جواد موتمن‌الممالک

یوسف میرزایانس

همدان شناسی – بخش نهم مشاهیر شهر همدان

ناصر هوشمند وزیری

ناهید همدانی

محمد نشاط

نگارالسلطنه

حسین نوری همدانی

ملیحه نیکجومند

فرهاد نیلی

مسعود نیلی

ژوزف واعظیان

ویگن

ابن صلاح همدانی

یوسف همدانی کهن

ابراهیم همدانی

صالح بن احمد همدانی

ابراهیم بن جعفر همدانی

بدیع‌الزمان همدانی

صفیه همدانی

رایموند هواکیمیان

هوشنگ ابرامی

احسان یارشاطر

محسن یلفانی

یوسف همدانی

 

 

منبع: ویکی پدیا

به اشتراک گذاری پست

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *