اطلاعات جامع در مورد شهر قزوین

قزوین شناسی – قزوین یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران که در قسمت مرکزی این کشور واقع شده و در گذشته برای مدتی پایتخت ایران نیز بوده است. شهر قزوین، مرکز استان قزوین، در بلندای ۱٬۲۷۸ متری از سطح دریا واقع شده‌است.

 قزوین شناسی – جغرافیا

قزوین در مدار °۵۰٫۰۰ شرقی و °۳۶٫۱۶شمالی قرار دارد. قزوین از سمت شمال به لاهیجان، از شمال شرق به رازمیان، از شرق به بیدستان و محمدیه، از جنوب شرق به الوند، از جنوب به شهر صنعتی لیا، از جنوب غرب به اقبالیه، از غرب به محمودآباد نمونه و از شمال غرب به منجیل راه پیدا می‌کند.

 قزوین شناسی – تاریخ باستان

نوشته‌های باستانی یونان قزوین را با نام «راژیا» معرفی می‌کند و پس از آن در نوشته‌های اروپایی این شهر با نام شهر باستانی «آرساس» یا «آرساسیا» شناخته می‌شده‌است. اشکانیان قزوین را به نام مؤسس آن «اردپا» می‌خواندند؛ و ساسانیان نام این شهر را «کشوین» (یعنی سرزمینی که نباید از آن غافل شد) نهاده بودند. در برخی متون نام این شهر «قسوین» (یعنی شهری که مردمی پر صلابت و استوار دارد) ذکر شده‌است. به هر روی مورخان و باستان شناسان عصر حاضر قزوین را عربی شده «کاسپین» می‌دانند؛ و بر این باورند که قوم کاسپی‌ها که در سواحل دریای کاسپین می‌زیستند به مرور کوچ کردند و شهر قزوین را بنا نهادند. و به همین دلیل است که در متون کهن عثمانی و عربی نام دریای خزر «بحرالقزوین» ذکر شده‌است.

 قزوین شناسی – پیشینه مذهبی

قزوین به دنبال گشایش آن در سال ۲۱ هجری به نام مرز و ثغر مسلمانان شناخته شد و مسلمانان برای جهاد با کفار دیلم به سوی آن رهسپار شدند. روایات فراوانی وجود دارد که در آن‌ها بر بزرگی قزوین و کارکرد زمامداران حکومت اسلامی در پشتیبانی از نگن تأکید شده‌است.

اعزام چهار هزار تن از مسلمانان به فرماندهی ربیع بن خثیم در سال ۳۶ هجری و پیش از جنگ صفین به قزوین به دست علی نمونه‌ای از این توجه‌است. بدیهی است که شهر کهن قزوین که به استواری محدود بوده و گنجایش گسیل سترگ کوچندگان و مجاهدان را نداشته و لزوم گسترش آن برای کشش بیشتر مسلمین اعزامی به قزوین احساس می‌شده‌است.

سعید بن العاص بن امیه که از طرف عثمان والی کوفه بوده برای جنگ با دیلمیان به قزوین می‌آید و آن را شهری استوار و آباد می‌کند قطعاً این عمران اولیه قبل از سال ۳۵ هجری که سال قتل عثمان است صورت گرفته‌است.

 قزوین شناسی – تاریخ معاصر

با سقوط اصفهان به دست افغانها و تسلیم شدن شاه سلطان حسین در سال ۱۱۳۵ ه‍.ق طهماسب میرزا، فرزند سلطان حسین که در قزوین به سر می‌برد در آنجا تاجگذاری کرد. با اعلام تاجگذاری طهماسب میرزا، افغانها با سپاهی گران به سوی قزوین حرکت کردند و شاه طهماسب در نهایت خفت و خواری با شتاب فراوان قزوین را ترک و به سوی تبریز فرار کرد. سپاه افغان وارد شهر قزوین شد و مورد پذیرایی قزوینی‌ها قرار گرفت اما افغان‌ها به غارت اموال تجاوز به حقوق مردم پرداختند. مردم قزوین نیز همراه با قزلباشان به یک باره بر سر افغان‌ها ریخته و بسیاری را کشته و بسیاری از افغان‌ها نیز به سوی اصفهان متواری شدند.

 قزوین شناسی – مشاهیر

 

جبار آذین
محمدباقر آصف‌زاده
احمد آقالو
شیخ محسن آقا نجفی قزوینی
آلکساندر آقایان

ابوالفضل ابراهیمی
ابن ماجه
ابوالحسن اقبال‌آذر
سید محمدحسن ابوترابی‌فرد
سید عباس ابوترابی‌فرد
سید علی‌اکبر ابوترابی‌فرد
محمد احصایی
احمد بن فارس
اسماعیل قلی‌بیگ شاملو
مش اسماعیل
سید اشرف‌الدین حسینی
سهند الله وردیان
شیخ علی‌اکبر الهیان تنکابنی
شکرانه ایزدی
محمدعلی اینانلو

عباس بابایی
هادی باریک‌بین
ابراهیم برخورداری
محمدصالح برغانی قزوینی
محمدتقی برغانی
پری بلنده
علیرضا بهبودی

امیر پایور
جمشید پژویان

حمید تقوایی
محمدتقی حاجی‌آقائی
ناصر تکمیل همایون
مجید تلخابی

علی ثقفی

آسیه جوادی
ابراهیم جوادی
جودت قزوینی
جوهری هروی
محسن جهانگیری

سعید حاجی‌میری
حافظ احمد قزوینی
حافظ جلاجل باخرزی
علی‌اصغر حداد
محمود حدادی
گوهرشاد حسنی سیفی
میرعماد حسنی
حسین زاجکانیها
سید محمد حکاک قزوینی
حکیم شاه محمد قزوینی

خاندان حسینی قزوینی
آمنه خانم قزوینی
محمدکریم خداپناهی
محمد خردادیان
بهاءالدین خرمشاهی
عبدالصمد خرمشاهی
فهیمه خضر حیدری
مجید خلج
الله‌یار خلعتبری
احمد خلیلی

رحمان داوودی
محمد دبیرسیاقی
سعید دقیقی
ایرج دوستدار
کاووس دوستدار
علی‌اکبر دهخدا

عبدالکریم رافعی
محمدعلی رجایی
تقی رحمانی
رضی‌الدین قزوینی
سید ابوالحسن رفیعی قزوینی
حسن رودباریان
مرتضی روزبه
بهمن روزبهانی
روغنی قزوینی

عبید زاکانی
سید موسی زرآبادی
حسن زرافشان
زکریای قزوینی
زین‌العابدین قزوینی

محمدعلی ساربان
میرزا حسین سپهسالار
مهدی سحابی
محمدباقر سعدالسلطنه
حلیمه سعیدی
فرج‌الله سلحشور
سلطان حسین‌خان شاملو
سید رضا پردیس
سید فتاح مرتضوی
سید محمد موسوی (کارآفرین)
مصطفی سیفی

شاه اسماعیل دوم
شاه عباس دوم
منیر شاهرودی فرمانفرمائیان
زین‌العابدین شریفی قزوینی
شعبان بابااولادی
شعبان طاووسی
وحید شفیعی
محمدهادی شفیعی‌ها
شمس‌العلما عبدالرب آبادی
احمد شهسا
سهراب شهید ثالث
مهدی شهیدی

جواد صالحی
علی‌اکبر صالحی
احمد صدر حاج‌سیدجوادی
عاتقه صدیقی
علی صلح‌جو

طاهره قرةالعین

باقر عاقلی
عباس قانع (تندیس‌گر)
عباسعلی کیوان قزوینی
عبدالجلیل قزوینی رازی
عبدالرشید دیلمی
فریدون عزیزی
میرمحمدحسین عضدالملک قزوینی
علی اعتصامی فر
علی‌اکبر پگاه قزوینی
رضا علی‌پور
مهدی علیپور
رضا علیجانی
یوسف علیخانی
علیرضا جهانبخش
عمادالکتاب
عیسی رنگ کار

کامران فانی

قاضی احمد غفاری
ابراهیم قزوینی
مجتبی قزوینی
جعفر قزوینی
عارف قزوینی
محمد قزوینی
میرزا نبی قزوینی
هاشم مدرس قزوینی
قمرالملوک وزیری
میلاد قمری
احمد قناری خلخالی

عبدالصمد کامبخش
جمال کریمی‌راد

بارویر گالستیان
علی گلزاده غفوری
اکبر گنجی

احسان لشگری
غلامحسین لطفی

مالک دیلمی
جواد مجابی
زهره مجابی
عنایت‌الله مجیدی
محمد کیوان قزوینی
محمدرضا قنبری
محمدطاهر قزوینی
داوود محمدی (نماینده قزوین)
محمود شفیعی
مهدی مرندی
حمدالله مستوفی
ملک مشرقی قزوینی
محمود مقامی
ملا عبدالکریم جناب قزوینی
سید محمد موسوی خوئینی‌ها
ابراهیم موسوی قزوینی
علی موسوی گرمارودی
روح‌الله مهرابی
شهرام مهربان
مهشید میرمعزی
میرزا رحیم سامت
هایک میرزایانس
رؤیا میرعلمی
سید هادی میرمیران
میریحیی قزوینی

ابوالحسن نائینی
محمدمهدی نایبی
سید مرتضی نبوی
شیرین نشاط
مسعود نصرتی
منوچهر نوذری
منصور نیکخواه بهرامی
نینا سیاهکالی مرادی

واروژان
محمد واعظ قزوینی
رضا والی
ولی‌خلیفه شاملو

آندرانیک هویان

یحیی مشیرالدوله
ابراهیم یزدی
محمدمهدی یعقوبی
بهادر یگانه
ناصر یگانه

 

 

 

 

 

منبع: ویکی پدیا