اطلاعات جامع درباره سنندج – همه چیز درباره سنندج

 

سنندج شناسی – جمعیت

سنندج شناسی – پایتخت سیاسی و فرهنگی کردستان ایران، دومین شهر بزرگ کردنشین ایران پس از کرمانشاه و بیست و سومین شهر بزرگ ایران، مرکز استان کردستان در غرب ایران است.

شهر سنندج در سال ١٠٤٦ه .ق در زمان حکومت سلسله ی صفویه و در دوران شاه صفی توسط سلیمان خان اردلان بنا شده و معرب آن سنه دژ است.

که هم اکنون نیز مردم مناطق کرد نشین، سنندج را سنه می نامند.

سنندج، مرکز استان کردستان با مساحت ۶/۳۶۸۸ هکتار در غرب ایران و در بخش جنوبی استان کردستان قرار دارد.

جمعیت شهر سنندج در سال ۱۳۸۵ برابر با ۵۳۱٬۴۴۶ نفر با ۸۱٬۳۸۰ خانوار بوده‌است.

 

سنندج شناسی – تاریخ باستان

دیاکونف در اثر خود به‌نام تاریخ ماد می‌نویسد: بخش علیای رود دیاله و شاخه‌ها و شعب آن در مثلث شهرهای کنونی سلیمانیه، سر پل ذهاب و سنندج از اواسط قرن نهم پیش از میلاد پارسوا نامیده می‌شده‌است.

در گذشته به جای شهر سنندج فعلی شهری به نام سیر وجود داشت که این کلمه در فارسی به معنای سی‌سر است.

مجاور سی‌سر، محلی بود به نام صدخانیه (صدخانه) که احتمالاً به مرور زمان این نام به سنه تغییر یافته است.

سنندج مدت چهار قرن تحت حکومت حکام موروثی خاندان اردلان بود که نسبت خود را به ساسانیان می‌رسانیدند.

از پیدایش و بنای شهر سنندج زمان باتوجه آثار بدست آمده در تپه زاگرس سنندج و گورستان‌های دگایران سنندج از۴۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح سابقه شهرنشینی داشته‌است

در سال ۱۰۴۶هجری قمری سلیمان خان اردلان به انگیزه نظامی و ایجاد مرکزیت سیاسی برای حکومت، هسته اولیه سنندج را بر روی تپه‌ای در کنار روستای «سینه» بنا نهاد.

منطقه سنندج مدت چهار قرن تحت حکومت حکام موروثی خاندان اردلان بود که نسبت خود را به ساسانیان می‌رسانیدند.

لهجه کردی سنندجی و کردی کرمانشاهی نزدیک‌ترین لهجه‌های کردی به زبان پارسیگ ساسانی است

خانواده اردلان، به جز یک وقفه کوتاه، در سراسر دوره صفوی قدرت را در دست داشتند.

در دوره زندیان سنندج نیز به تسخیر حکومت زندیه درآمد.

سنندج شناسی – پیشینه مذهبی

دین مردم شهرستان سنندج اسلام با مذهب سنّی (شافعی) است. همچنین در سنندج هنوز تعداد اندکی از یهودیان به جا مانده‌اند.

همچنین تعدادی از اردلان‌های اهل تشیع در این شهر زندگی می‌کنند

سنندج شناسی – تاریخ معاصر

سنندج به لحاظ موقعیت جغرافیایی و فعالیت‌های شهرسازی عصر صفوی و قاجار، از بافت شهری سنتی با ارزشی برخوردار است

که بناهای مسکونی و عام‌المنفعه متعددی مانند حمام، مساجد و بازار در آن باقی مانده‌است؛

و دارای محدودهٔ بافت تاریخی فرهنگی با وسعتی معادل ۱۱۲ هکتار است. این شهر یکی از قطب‌های گردشگری سالم در ایران شناخته می‌شود

پس از یک دوره هرج و مرج و جنگ که به تخریب سنندج انجامید، «خسروخان اردلان» (مقلب به کبیر) در سال‌های ۱۱۶۸ تا ۱۲۱۴ هجری قمری در سنندج مستقر شد.

آقا محمد خان قاجار، به پاداش، حکومت سنقر (کلیایی) را به او داد.

در سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ شهر سنندج اهمیت خود را در مقام حاکم نشین منطقه از دست می‌داد.

با روی کار آمدن رضاشاه، حکومت مرکزی توانست تا اندازه‌ای امنیت را در سر تا سر ایران تأمین نماید.

در این زمان سنندج بخشی از استان پنجم (استان کرمانشاهان بود).

در سال ۱۳۳۷ استان پنجم تقسیم شد به استان کردستان و استان کرمانشاهان و سنندج به عنوان مرکز سیاسی و اداری استان کردستان، مهم‌ترین و بزرگترین شهر استان جدید التأسیس کردستان بود

سنندج شناسی – مشاهیر سنندج

طیفور بطحایی

آزاد آزادپور

بهاءالدین ادب

صالح ادیبی

مستوره اردلان

منوچهر الیاسی

امان‌الله خان اردلان

شکرالله بابان

فؤاد بابان

مریم بوبانی

سهیل پارسا

جمشید پژویان

صدیق تعریف

جمشید (خواننده)

جمیل لطف الله نسبی

سنندج شناسی – بخش دوم مشاهیر سنندج

حاوی سنندجی

محیی‌الدین حق‌شناس

حمیدرضا اردلان

مظهر خالقی

امیر خدامرادی

بیژن ذوالفقارنسب

ناصر رزازی

مصطفی رستمی

بابا مردوخ روحانی

روژان

زبیر نیک‌نفس

زهرا آوجیان

سارو قهرمانی

جلال ساعد پناه

حامد سهراب‌نژاد

سید معروف صمدی

عربعلی شروه

صباح شریعتی

امجد شکوه‌مقام

هوتن شکیبا

محمد شیخ‌الاسلام

سنندج شناسی – بخش سوم مشاهیر سنندج

یحیی صادق وزیری

قطب‌الدین صادقی

صارم‌الدین صادق وزیری

سامان طهماسبی

آرام عباسی

عبدالجبار کرمی

عبدالحمید بدیع‌الزمانی کردستانی

هانا عبدی

علاءالدین باباشهابی

علاءالدین سجادی

علی جوانمردی

محمدجلیل عندلیبی

بهروز غریب‌پور

وریا غفوری

فرج‌الله سیفی کمانگر

سعید فرج‌پوری

مسعود فرزاد

فریدون معتمد وزیری

عرفان قانعی‌فرد

شهره قمر

سنندج شناسی – بخش چهارم مشاهیر سنندج

اردشیر کامکار

اردوان کامکار

ارژنگ کامکار

ارسلان کامکار

پشنگ کامکار

حسن کامکار

قشنگ کامکار

هوشنگ کامکار

فریبرز کامکاری

سوران کردستانی

سید علی‌اصغر کردستانی

عباس کمندی

ایرج گل‌افشان

حبیب‌الله گلپری‌پور

سراج‌الدین بناگر

حبیب‌الله لطیفی

سنندج شناسی – بخش پنجم مشاهیر سنندج

حسام‌الدین مجتهدی

محمد جمیل عندلیبی

فرج‌الله محمودی

محمد مردوخ کردستانی

ناصر یمین مردوخی کردستانی

احمد مفتی‌زاده

ملا حسن حزین

ذبیح‌الله منصوری

مهناز رئوفی

شاهو ناصری

ضیاءالدین نیک‌نفس

سامان ویسی

هادی ضیاءالدینی

هانی مجتهدی

هوشنگ حمیدی

فصیح یاسمنی

یوحنا عیسایی

حسن یوسف‌زمانی

حسین یوسف‌زمانی

 

 

 

منبع: ویکی پدیا