اطلاعات جامع در مورد شهر ارومیه

ارومیه شناسی – یکی از کلان‌شهرهای ایران، مرکز استان آذربایجان غربی و شهرستان ارومیه در شمال غربی ایران که در منطقه آذربایجان واقع شده‌است.

 ارومیه شناسی – جمعیت

این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ با ۷۳۶٬۲۲۴ نفر جمعیت، دهمین شهر پرجمعیت ایران و دومین شهر پرجمعیت منطقهٔ شمال‌غرب ایران به‌شمار می‌آید. ارومیه با ۱۳۳۲ متر ارتفاع در غرب دریاچه ارومیه، در دامنه کوه سیر و در میان دشت ارومیه قرار گرفته‌است.

 ارومیه شناسی – تاریخ باستان

از تل‌های متعدد در نزدیکی شهر (گوک تپه، دیگاله، ترمنی، احمد، سارالان، دیزه تپه) تا به حال اشیای بسیار قدیمی به دست آمده‌است.

ارومیه در اورارتوی باستانی قرار داشت (اواخر هزاره دوم قبل از میلاد-اوایل هزاره اول قبل از میلاد) که دارای ارتباطات زبانی با هوریان آناتولی بود ولی شدیداً تحت تأثیر آشوریان بود.

درست زیر دریاچه ارومیه شهر و امارت منا قرار داشت، که در قرن هشتم با قدرت فزاینده آشور که سارگون شاه آن اورارتویی‌ها را در ۷۱۴ قبل از میلاد شکست داده بود علیه اورارتو درآمد.

گرچه شاهان اورارتو تا قرن ۷ قبل از میلاد همچنان حضور داشتند

 ارومیه شناسی – پیشینه مذهبی

در جریان حکومت جلال الدین خوارزمشاه بر آذربایجان، اورمیه، سلماس و خوی حوزه امیره سلجوقی بود.

که جلال الدین او را از دست شوهر اولش ازبک به درآورده بود.

در ۶۲۳ق/۱۲۲۶م ترکمان‌های ایوایی ارومیه را تسخیر کرده و خراج وضع کردند.

با شکایت امیره، شوهرش جلال الدین قشون فرستاد که ترکمانان را شکست دادند.

از طرف دیگر، بنا بر جوینی، سرداران گرجی شلوا و ایوانه که در نبرد گرنی زندانیان را گرفتند.

و در ابتدا توسط جلال الدین با احترام مورد رفتار قرار می‌گرفتند کوتاه مدتی مرند، سلماس، ارومیه و اشنویه را در اختیار گرفتند.

در ۶۲۸ق/۱۲۳۰–۱۲۳۱م که خوارزمشاه شدیداً تحت فشار مغولان بود، زمستان را در ناحیه اورمیه-اشنو گذراند.

ماندن او در آنجا ممکن است توضیح دهنده ساخته شدن سه‌گنبد توسط او و حتی تدفین او در ارومیه باشد.

تا اواخر قرن دهم هجری، ارومیه هنوز یک شهر عمدتاً کردنشین سنی مذهب بود.

 ارومیه شناسی – تاریخ معاصر

در طی جنگ جهانی اول ارومیه چندین نوبت دست به دست گشت.

پس از فروپاشی ارتش روسیه در سال ۱۹۱۷م، مسئولیت حقیقی اداره امور در شهر به دست شورای مسیحیان آشوری (موتاوا) سپرده شد.

پس از یک سلسله رویدادهای پی‌درپی غم‌انگیز و وقایع خونینی چون کشتار مسلمانان ارومیه به دست مسیحیان در ۲۲ فوریه ۱۹۱۸، ترور مطران مارشیمون به دست کردهای طرفدار سمکو در ۲۲ فوریه، رسیدن ۲۰ هزار ارمنی پناهجو از وان، جنگ‌های بین آشوری‌ها و ترک‌ها در نتیجه همهٔ جمعیت آشوریان در جلگه ارومیه جمع شدند.

این جمعیت ۵۰ تا ۷۰ هزار نفری از آشوریان به سوی جنوب حرکت کردند تا تحت‌الحمایه بریتانیا قرار گیرند.

این مهاجرت دسته‌جمعی به همراه زنان، کودکان و رمه‌ها از طریق صائین قلعه و همدان، در میان نبرد با ترک‌ها و کردها صورت گرفت.

پناهجویان در بعقوبه -در نزدیکی شمال بغداد – اسکان یافتند.

پس از رفتن آشوریان، سونتاگ، عالی‌جناب اسقف کاتولیک و اچ فلاومر، مبلغ باپتیست در آگوست ۱۹۱۸م در ارومیه به قتل رسیدند.

 ارومیه شناسی – مشاهیر

داوود آزاد
اسماعیل سیمیتقو
صفا آقاجانی
معصومه آقاجانی
امیر آقایی
آنوش
سجاد آیدنلو

ابن یزدانیار ارموی
ابوالحسن افشار ارموی
ابوالهیجا هذبانی
حمید احمدزاده
فرشاد احمدزاده
اپریم اسحاق
سیامک اطلسی
جلال افشار
رضا افشار
طرزی افشار
مستوره افشار
امیرخان لپزرین

حمید باکری
بالوولو میسکین
یوناتن بت کلیا
آرکادی بغوسیان

مریم پالیزبان
عزیز پرتوی
افشین پیرهاشمی

نشان تانیک
هنریک تمرز
امیرحسین توخته

پرویز جعفری
وحید جلال‌زاده
جواد جهانگیرزاده

حبیب‌الله آقازاده
غلامرضا حسنی
سید فتاح حسینی

ایلوش خوشابه

خسرو دستگیر

سید سلمان ذاکر

حامد رضایی
روح‌الله حضرت‌پور طلائیه
هوشنگ رهنما

زهرا باکری

ارومیه شناسی – مشاهیر قسمت دوم

سراج‌الدین محمود ارموی
سرگون بیت‌اوشانا
قربانعلی سعادت
سید سلیمان ذاکر
وحید سید عباسی
سید علی‌اکبر قریشی
سید هادی بهادری
جهانگیر سیدعباسی
سیروس شفقی
عسکر سیمیتقو

شهربانو امانی
شیخ محمود ارموی

رامک صافی
غلامحسین صدری‌افشار
صفی‌الدین ارموی
سیف‌الله صمدیان

طیبه صفایی

محمود عبادیان
میلاد عبادی‌پور
علی عبدالعلی‌زاده
علی عبدالعلی‌زاده (کارگردان)
حمید عبدالملکی
علی اشرف
عبدالرضا علیزاده
حیدرخان عمواوغلی

عارف غفوری

پرویز فتاح
عابد فتاحی
بهرام فره‌وشی
بهرام فرید
فریدون آتورایا

ارومیه شناسی – مشاهیر قسمت سوم

علیرضا قائمی‌نیا
عبدالرحمان قاسملو
نادر قاضی‌پور
محمود قراملکی
سید مهدی قریشی

دده کاتیب
یدالله کارگرپیشه
کاظم خان قوشچی
جوزف کاکرن
بیژن کامکار
کریم فتاح‌پور موانه

یغما گلرویی

هلی لوو

هنریک مجنونیان
محمود محب
محدث ارموی
صادق محصولی
محمدرضا حضرت‌پور
حسن محمدزاده
فرزاد محمدی
جواد محمدی‌نژاد
رضا مریدی
سعید معروف
منوچهر دقتی
کاوه موسوی
میرزا محمدصادق فخرالاسلام
میرزا محمود اصولی
میرمحمود یگانلی

هما ناطق
ایدن نبی
بروا نوری

آنوش وارطانیان
ابراهیم وطن پرست

یعقوب علیاری
یوناتن بت‌کلیا
رسول یونان

 

 

 

 

منبع: ویکی پدیا